Onafhankelijke informatie over zorgtoezicht

Inspectie voor Gezondheidszorg: wat doet de IGJ?

Wil je snel begrijpen wat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) doet, wanneer de inspectie langskomt of waar je terechtkunt met een klacht of melding? Hier vind je heldere uitleg, praktische vervolgstappen en verdieping over toezicht in de zorg.

Heldere uitlegPraktische voorbeeldenLinks naar officiële bronnen
Officiële informatie of een melding nodig? Informatieblog.nl is onafhankelijk en geen onderdeel van de IGJ. Voor officiële besluiten, meldingen en actuele contactgegevens ga je naar IGJ.nl.
Informatie over toezicht door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)
Toezicht in de zorg, begrijpelijk uitgelegdVan inspectiebezoek tot melding en handhaving
Uitleg

Wat is de Inspectie voor Gezondheidszorg?

De zoekterm inspectie voor gezondheidszorg wordt nog veel gebruikt door mensen die informatie zoeken over toezicht op ziekenhuizen, zorginstellingen, zorgverleners en jeugdhulp. De officiële naam van de huidige toezichthouder is Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, meestal afgekort tot IGJ.

De vroegere Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) fuseerde op 1 oktober 2017 met de Inspectie Jeugdzorg. Sindsdien gaan beide toezichtsgebieden verder binnen de IGJ. Wie zoekt op termen als Inspectie Gezondheidszorg, zorginspectie, IGJ inspectie of inspectie zorg, zoekt dus doorgaans informatie over dezelfde landelijke toezichthouder.

De kern van het werk van de IGJ is toezicht houden op kwaliteit en veiligheid van zorg en jeugdhulp. Daarbij kijkt de inspectie niet alleen naar incidenten, maar ook naar risico’s, bestuur, professioneel handelen, naleving van wetten, patiëntveiligheid, geneesmiddelen, medische hulpmiddelen en ontwikkelingen die de zorg kunnen beïnvloeden.

IGJInspectie Gezondheidszorg en Jeugd
ToezichtKwaliteit en veiligheid van zorg
MeldingenSignalen kunnen onderdeel worden van toezicht
InspectiesFysiek, digitaal en risicogestuurd
Taken van de inspectie

Wat doet de IGJ in de praktijk?

De IGJ combineert informatie uit verschillende bronnen om risico’s te beoordelen en waar nodig toezicht of handhaving in te zetten.

01

Toezicht op kwaliteit en veiligheid

De inspectie beoordeelt of zorgaanbieders en jeugdhulporganisaties verantwoorde, veilige en professionele zorg leveren en of zij relevante wetten en normen naleven.

Kwaliteit en veiligheid →
02

Risicogestuurd toezicht

Meldingen, signalen, eerdere inspecties en andere gegevens helpen de inspectie om te bepalen waar risico’s voor cliënten en patiënten het grootst zijn.

Lees over risicotoezicht →
03

Inspectiebezoeken

Inspecteurs kunnen een zorgaanbieder bezoeken, gesprekken voeren, documenten beoordelen en bekijken hoe zorgprocessen in de praktijk verlopen.

Hoe verloopt een inspectiebezoek? →
04

Meldingen en incidenten

Signalen van patiënten, professionals en organisaties kunnen aanleiding zijn om risico’s nader te onderzoeken of mee te nemen in het toezicht.

Meldingen bij de IGJ →
05

Handhaving en maatregelen

Wanneer normen niet worden nageleefd of risico’s ernstig zijn, kan de IGJ binnen haar wettelijke bevoegdheden maatregelen inzetten en herstel verlangen.

Wanneer grijpt de IGJ in? →
06

Toezicht op jeugd en producten

Het werkveld omvat ook jeugdhulp, geneesmiddelen, medische hulpmiddelen en andere onderdelen die invloed hebben op veilige en verantwoorde zorg.

Bekijk zorgsectoren →
Inspectie in de praktijk

Hoe verloopt een inspectiebezoek van de IGJ?

Een inspectiebezoek is één van de manieren waarop de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd toezicht houdt. Zo’n bezoek kan fysiek of digitaal plaatsvinden en kan aangekondigd, deels onaangekondigd of volledig onaangekondigd zijn.

Tijdens een inspectie kunnen inspecteurs bijvoorbeeld spreken met bestuurders, zorgprofessionals, cliënten en interne toezichthouders. Ook kunnen zij documenten, kwaliteitsinformatie en patiënten- of cliëntendossiers bekijken en observeren hoe werkzaamheden daadwerkelijk worden uitgevoerd. Op basis daarvan vormt de inspectie een oordeel en kan een inspectierapport volgen.

Voor een zorgorganisatie is voorbereiding vooral een kwestie van kunnen aantonen dat beleid, kwaliteitssystemen en dagelijkse praktijk op elkaar aansluiten. Alleen documenten op orde hebben is niet genoeg wanneer de praktijk iets anders laat zien.

Lees de uitgebreide uitleg over een IGJ-inspectiebezoek →

Een inspectiebezoek in 4 stappen

  1. 1. AanleidingRisicoanalyse, melding, sectoronderzoek of regulier toezicht.
  2. 2. OnderzoekGesprekken, observaties, documenten en waar toegestaan dossiers.
  3. 3. BeoordelingDe inspectie vergelijkt bevindingen met wetten, normen en toetsingskaders.
  4. 4. VervolgRapportage, verbetermaatregelen of andere vervolgstappen als dat nodig is.
Klacht, melding of signaal

Een klacht of melding bij de Inspectie Gezondheidszorg

Wie problemen ervaart in de zorg zoekt vaak op “klacht IGJ”, “melding Inspectie Gezondheidszorg” of “zorginstelling melden bij inspectie”.

Als patiënt, cliënt, naaste of andere betrokkene kun je met vragen of klachten over zorg en jeugdhulp terecht bij het Landelijk Meldpunt Zorg, dat onderdeel is van de IGJ. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen het oplossen van een individuele klacht en toezicht door de inspectie.

De IGJ behandelt een klacht niet op dezelfde manier als een klachtenfunctionaris, geschilleninstantie of rechter. Een melding kan wél waardevolle informatie opleveren over de kwaliteit en veiligheid van een zorgaanbieder. Signalen kunnen worden geregistreerd en gebruikt om risico’s te beoordelen.

Voor zorgprofessionals en organisaties gelden daarnaast verschillende wettelijke meldplichten, bijvoorbeeld rond bepaalde calamiteiten of andere ernstige gebeurtenissen. Welke meldplicht geldt, hangt af van de situatie en de toepasselijke wetgeving.

Waar kijkt de IGJ onder meer naar?

  • Patiënt- en cliëntveiligheid
  • Professionele standaarden en deskundigheid
  • Bestuur, kwaliteitsbeleid en risicobeheersing
  • Medicatieveiligheid en medische hulpmiddelen
  • Meldingen, incidenten en calamiteiten
  • Jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering
  • Geestelijke gezondheidszorg en langdurige zorg
  • Nieuwe zorgaanbieders en naleving van regelgeving
Toezicht en handhaving

Welke bevoegdheden heeft de IGJ?

Om toezicht te kunnen houden beschikt de IGJ over wettelijke bevoegdheden. De exacte bevoegdheid en de manier waarop die wordt gebruikt hangen af van de sector, het onderzoek en de wettelijke grondslag. Inspecteurs kunnen in het kader van toezicht informatie opvragen, locaties bezoeken en – binnen de regels die daarvoor gelden – relevante gegevens inzien.

Wanneer er tekortkomingen zijn, hoeft dat niet automatisch te betekenen dat direct de zwaarste maatregel volgt. De inspectie kijkt naar de ernst van het risico, de mogelijke gevolgen voor patiënten of cliënten, eerdere bevindingen en de vraag of een organisatie zelf in staat is om duurzaam te verbeteren.

Bij ernstige of aanhoudende tekortkomingen kunnen zwaardere vormen van toezicht of handhaving volgen. Informatieblog.nl legt deze onderwerpen uit, maar voor de juridische status van een besluit is altijd de officiële publicatie van de IGJ of andere bevoegde instantie leidend.

Naam en geschiedenis

Inspectie voor de Gezondheidszorg, IGZ en IGJ: wat is het verschil?

De namen Inspectie voor de Gezondheidszorg, Inspectie Gezondheidszorg, IGZ en IGJ worden online vaak door elkaar gebruikt. Historisch gezien was de Inspectie voor de Gezondheidszorg, afgekort IGZ, de toezichthouder voor de gezondheidszorg. Op 1 oktober 2017 fuseerde de IGZ met de Inspectie Jeugdzorg. De organisatie ging verder als de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

Dat betekent dat oudere documenten en zoekresultaten nog de naam IGZ kunnen gebruiken, terwijl actuele informatie over de landelijke zorginspectie onder IGJ valt. Voor wie zoekt naar “inspectie voor gezondheidszorg” is het daarom nuttig om te weten dat de officiële actuele naam Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd is.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over Inspectie Gezondheidszorg en IGJ

Wat is de Inspectie voor Gezondheidszorg?

Met de zoekterm Inspectie voor Gezondheidszorg wordt meestal de huidige Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) bedoeld. De vroegere Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) fuseerde in 2017 met de Inspectie Jeugdzorg.

Wat doet de IGJ?

De IGJ houdt toezicht op de kwaliteit en veiligheid van zorg en jeugdhulp. De inspectie gebruikt onder meer meldingen, signalen, documenten, risicoanalyses en inspectiebezoeken om te beoordelen of zorgaanbieders aan wet- en regelgeving en professionele normen voldoen.

Wat gebeurt er bij een inspectiebezoek?

Een inspectiebezoek kan aangekondigd of deels onaangekondigd plaatsvinden. Inspecteurs kunnen spreken met bestuurders, medewerkers en cliënten, documenten en dossiers bekijken en observeren hoe zorg in de praktijk wordt geleverd.

Kan ik een klacht melden bij de IGJ?

Patiënten, cliënten en betrokkenen kunnen bij vragen of klachten contact opnemen met het Landelijk Meldpunt Zorg, dat onderdeel is van de IGJ. De inspectie lost individuele klachten niet zelf op, maar signalen kunnen wel worden gebruikt in het toezicht.

Wanneer grijpt de IGJ in?

Als de kwaliteit of veiligheid van zorg onvoldoende is, kan de IGJ maatregelen nemen. Welke stap passend is hangt af van de ernst, risico’s, wettelijke bevoegdheden en de bereidheid van een zorgaanbieder om problemen te herstellen.

Op welke zorgsectoren houdt de IGJ toezicht?

De IGJ houdt toezicht op uiteenlopende onderdelen van zorg en jeugdhulp, waaronder ziekenhuizen, huisartsenzorg, verpleeghuizen, geestelijke gezondheidszorg, gehandicaptenzorg, jeugdhulp, geneesmiddelen en medische hulpmiddelen.

Is Informatieblog.nl onderdeel van de IGJ?

Nee. Informatieblog.nl is een onafhankelijk informatieplatform en geen officiële website van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd of de Rijksoverheid. Voor officiële besluiten, meldingen en actuele contactgegevens verwijzen we naar IGJ.nl.